Toruń – miasto Kopernika

Toruń to miasto na prawach powiatu w województwie kujawsko-pomorskim. Miasto leży nad Wisłą i Drwęcą. Toruń to duży ośrodek gospodarczy, kulturalny i naukowy. Jest jednym z najstarszych miast polskich. Miasto to jest chętnie odwiedzanie przez turystów. Nocleg w Toruniu możemy znaleźć na Hotels.com

toruń

Toruń – miasto Kopernika – Historia

Osadnictwo na obszarze dzisiejszego miasta i w jego okolicy rozwijało się od paleolitu, ok. 9 tys. lat p.n.e. Przez Toruń prowadził także bursztynowy szlak. Około roku 1100 p.n.e. na obszarze obecnego zamku krzyżackiego funkcjonowała osada łużycka. Początek współczesnemu miastu dali Krzyżacy w 1230 roku, dla których był on punktem wyjścia do podboju plemion pruskich i tworzenia państwa krzyżackiego. Swój rozkwit Toruń zawdzięcza Zakonowi Krzyżackiemu. Na miejscu wcześniej istniejącej osady słowiańskiej Krzyżacy wznieśli okazały zamek i uczynili z niego strategiczną bazą wypadową do podboju Prus. W 1280 r. Toruń stał się członkiem Hanzy. XIV-XV wiek to pierwszy okres szybkiego rozwoju miasta. Toruń stał się dużym ośrodkiem handlowym w Prusach. 1 lutego 1411 roku w Toruniu zawarto I pokój toruński, kończący tzw. wielką wojnę polsko-krzyżacką 1409-1411. W 1454 r. wybuchło powstanie antykrzyżackie, zburzono zamek krzyżacki. Był to początek polsko-krzyżackiej wojny trzynastoletniej. 19 października 1466 r. II pokój toruński zakończył wojnę trzynastoletnią. W wyniku jego postanowień Toruń wraz z Prusami Królewskimi wszedł w skład państwa polskiego, uzyskując w nim wraz z Gdańskiem i Elblągiem pozycję uprzywilejowaną. Okres XVI i 1. poł. XVII w. to czas szybkiego rozwoju Torunia. Druga połowa XVII wieku to czas osłabienia miasta ze względu na toczące się w jego rejonie wojny. W 1629 r. miasto odparło pierwsze oblężenia Szwedów. W 1658 wojska króla Jana Kazimierza po oblężeniu okupujących miasto Szwedów odzyskały Toruń. I rozbiór Rzeczypospolitej w 1772 r. pozostawił Toruń przy Polsce; wtedy po raz pierwszy z inicjatywy Rosji podejmowano starania w celu utworzenia wolnego miasta Torunia. II rozbiór włączył Toruń w skład Królestwa Prus – Prus Zachodnich ze stolicą w Gdańsku. Czasy napoleońskie dal Torunia nie były najlepsze. Na mocy traktatu w Tylży 7 lipca 1807 roku, Toruń znalazł się w Księstwie Warszawskim. 21 kwietnia 1809 roku na trzy tygodnie Toruń stał się stolicą Księstwa Warszawskiego. Po przegranej Napoleona 22 września 1815 roku na mocy postanowień kongresu wiedeńskiego Toruń wrócił do Prus. Po I wojnie światowej w wyniku postanowień traktatu wersalskiego Toruń został przyznany odrodzonej Polsce. 7 września 1939 r. do miasta wkroczył Wehrmacht, a Toruń znalazł się w prowincji Gdańsk-Prusy Zachodnie. 1 lutego 1945 r. bez większych zniszczeń Armia Czerwona zajęła Toruń. Po zakończeniu II wojny światowej, w 1945 r. powołano Uniwersytet Mikołaja Kopernika, kontynuujący tradycje Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. 1 czerwca 1975 r. Toruń stał się stolicą województwa toruńskiego, a od 1 stycznia 1999 r., po reformie administracyjnej współstolicą kujawsko-pomorskiego. W 1997 r. wpisano zespół Starego i Nowego Miasta oraz ruiny zamku krzyżackiego na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO, a w 2004 wybrano Toruń na ogólnopolską siedzibę Ligi Polskich Miast i Miejsc UNESCO.

Zabytki Torunia

Dom Mikołaja Kopernika stoi przy ul. Kopernika 15/17 – dawnej ul św. Anny. Właściwie są to dwie późnogotyckie kamienice, wzniesione w II poł. XV w., należały one do rodziny Koperników. Jednak nie jest jednoznacznie stwierdzone że w tym właśnie domu urodził się wieli astronom. Obecnie wewnątrz domu mieści się oddział toruńskiego Muzeum Okręgowego noszący nazwę Dom Mikołaja Kopernika.

Dwor Artusa w Toruniu

Dwór Artusa w Toruniu to gmach na Rynku Staromiejskim pod numerem 6. Zbudowany w latach 1889-1891. Styl budynku jest określany jako neorenesans niderlandzki, fasada jest trzykondygnacyjna, licowana cegłą ze znacznym użyciem czerwonego piaskowca. Oprócz motywów neorenesansowych obecne są w niej również nawiązania do pierwotnego, gotycko-renesansowego budynku Dworu Artusa – lekko ostrołukowe okna i boniowanie na parterze, nadwieszone wieżyczki flankujące fasadę, blankowanie wieńczące budynek. Obecnie parter przeznaczony jest na cele handlowe, zaś pozostałe piętra służą celom kulturalnym.

Dwór św. Jerzego to późnogotycki budynek zbudowany po 1489 roku na terenie międzymurza staromiejskiego, między Basztą Wartownią, a tamą fosy zamkowej. Był to dom letni Bractwa św. Jerzego. Bractwo św. Jerzego było patrycjuszowskim stowarzyszeniem istniejącym w Toruniu w latach 1311-1842, wchodziło w skład zinstytucjonalizowanego w formie Dworu Artusa stowarzyszenia arturiańskiego. Zostało ono rozwiązane w 1842 roku, po czym Dwór został przebudowany na mieszkania. Obecnie mieści się tu Towarzystwo Miast Partnerskich Torunia.

Krzywa Wieża

[ hana-code-insert ] 'Hotelscom Banner 300×250' is not found

Krzywa Wieża to średniowieczna baszta obronna, która swoją nazwę zawdzięcza znacznemu odchyleniu od pionu. Wybudowana została w XIV w. jako prosta, 15-metrowa baszta wtopiona w system murów obronnych i ustawiona na fundamentach czterościennych, lecz z niedociągniętą do końca ścianą od strony miasta. Przez basztę przebiegał ganek strażniczy, który łączył poszczególne części murów obronnych. Już w średniowieczu z piaszczystego podłoża, na którym baszta została ustawiona, pod wpływem jej ciężaru osunęły się piaski, powodując równocześnie pochylanie się wieży do momentu, aż oparła się ona na gruncie bardziej trwałym.

Mury Obronne stanowią one najdłuższy odcinek, który rozciąga się wzdłuż Wisły. Jest to jednak zaledwie nieco ponad kilometrowa część z dawnego ponad 3-kilometrowego obwodu. Zachowane do teraźniejszych czasów fragmenty murów wraz z innymi elementami średniowiecznego i nowożytnego systemu fortyfikacyjnego znaleźć można m.in. wzdłuż południowego i północnego odcinka ulicy Podmurnej oraz w okolicach placu po dominikańskim zespole klasztornym i Kościele św. Mikołaja. Dawne, średniowieczne mury miejskie zostały w większości rozebrane przez władze pruskie w latach 1873-1889, głównie w części wschodniej, zachodniej i północnej toruńskiego Średniowiecznego Zespołu Miejskiego. W ciągu 3,2-kilometrowej linii toruńskich murów obronnych znajdowały się około 54 baszty, 12 lub 13 bram i 2 barbakany typowe.

Pałac Dąmbskich wznosi się przy ul. Żeglarskiej 8. Nie został on zbudowany od podstaw, ale powstał na fundamentach starszej, gotyckiej budowli. Miał charakter rezydencji miejskiej służącej kujawskiej rodzinie Dąmbskich. W 1800 r. został sprzedany pruskiemu urzędnikowi, od 1815 r. mieścił się w nim Hotel Gdański, a w 1870 r. został przejęty na potrzeby armii pruskiej. Po II wojnie światowej pałac został przekazany Uniwersytetowi Mikołaja Kopernika i ulokowano w nim Wydział Sztuk Pięknych.

Pałac Fengerów to dawny pałac miejski w Toruniu przy ul. Mostowej 14. Ta rezydencja zbudowana została w 1742 roku, prawdopodobnie według projektu Jana Baptysty Cocchiego. Dziś ta trzypiętrowa budowla pełni funkcję kamienicy czynszowej.

Pałac Meissnerów

[ hana-code-insert ] ''Podrozuj' is not found

Pałac Meissnerów położony jest przy Rynku Staromiejskim 7. Został zbudowany w 1739 r. dla burmistrza Jakuba Meissnera. Obecnie mieście się tutaj Dom Harcerza.

Pomnik flisaka to fontanna zwieńczona statuetką stojąca rynku Starego Miasta. Pomnik przedstawia flisaka grającego na skrzypcach otoczonego przez żaby. Pomnik został ufundowany przez mieszczan i oficjalnie odsłonięty 18 czerwca 1914 roku na dziedzińcu ratusza. Pomnik przedstawia znanego z miejskiej legendy flisaka o imieniu Iwo. Toruń był ważnym punktem na trasie spławu drewna do Gdańska i popularnym miejscem odpoczynku flisaków.

Pomnik Mikołaja Kopernika

Pomnik Mikołaja Kopernika odsłonięty został 25 października 1853 r. Pomnik wykonano z brązu i ma wysokość 2,6 m. Przedstawia astronoma ubranego w togę profesorską, trzymającego w lewej ręce astrolabium, a palcem prawej ręki wskazującego niebo.

Ratusz Staromiejski jest jednym z najwybitniejszych osiągnięć mieszczańskiej architektury średniowiecznej w Europie. To gotycka budowla z XIII/XIV w. Ratusz był wielokrotnie przebudowywany, stanowi centralny punkt toruńskiego Starego Miasta. Dawniej wnętrze ratusza codziennie zapełniało się tłumem kramarzy, kupców, rajców i rzezimieszków. W wieży krył się skarbiec, miejskie archiwum i więzienie, zaś w obszernych piwnicach szynkowano piwo i wino. Na parterze mieściły się sukiennice, ławy chlebowe, dziesiątki małych kramów oraz sala sądowa, zaś pierwsze piętro służyło celom reprezentacyjnym, kiedyś bogato zdobione pomieszczenia, uległy zniszczeniu podczas pożaru w 1703 r. W Ratuszu Staromiejskim znajduje się tzw. Wielka Sala Mieszczańska, oraz Sala Królewska, w której zmarł Jan Olbracht. Drugie piętro zostało dobudowane w latach 1602-1605 i służyło za arsenał. Była tam także biblioteka, która spłonęła w 1703 r. W tym czasie uległ zniszczeniu cały ratusz, którego odbudowa trwała wiele lat. Dziś gmach jest główną siedzibą Muzeum Okręgowego. W jego wnętrzach poznać można dawny wygląd i funkcje ratuszowych pomieszczeń, a także ekspozycje, w których szczególne miejsce zajmuje sztuka gotycka, wyroby toruńskich rzemieślników oraz malarstwo polskie XIX i XX stulecia.

Ruiny Zamku Krzyżackiego

Ruiny Zamku Krzyżackiego należał do najstarszych budowli tego typu wzniesionych przez Krzyżaków na prawym brzegu Wisły. Zaczęto budować go około połowy XIII wieku. Został w 1454 r. zniszczony przez samych Torunian, a wydarzenie to zapoczątkowało wojnę trzynastoletnią. W okresie nowożytnym teren zamkowy był wykorzystywany jako bastion oraz wysypisko śmieci. Dopiero w 1966 roku ruiny zamku uporządkowano, odsłaniając zachowane do wysokości ok. 1,5 m mury parteru. Obecnie zamek, zakonserwowany jako trwała ruina, służy celom turystycznym i dydaktycznym. Poza wycieczkami organizowane są tutaj także festiwale uliczne, happeningi, imprezy masowe i turystyczne.

Rynek Nowomiejski to centralny punkt toruńskiego Nowego Miasta, rozplanowany w 1264 r. wraz lokacją miasta. Centrum Rynku od początku XIV wieku zajmował Ratusz Nowomiejski, mieszczący salę posiedzeń Rady Miejskiej, salę sądu ławniczego, pomieszczenia kancelarii, sukiennice, ławy chlebowe, a w piwnicach piwiarnię i więzienie. Wokół Rynku znajdowały się kamienice najbogatszych mieszczan Nowego Miasta, były one jednak stosunkowo skromniejsze od tych staromiejskich.

Rynek Staromiejski od wieków stanowi centralny plac Starego Miasta. Rynek Staromiejski został wytyczony pomiędzy rokiem 1252 a 1259. Od wieków pełnił on głównie funkcję wielkiego placu. Rynek Staromiejski był także miejscem straceń, czy kar wymierzanych przy znajdującym się na placu pręgierzu. W najbardziej reprezentacyjnym punkcie rynku – w jego zachodniej pierzei odbywały się wszelkiego rodzaju imprezy okolicznościowe.

Twierdza Toruń to pruska twierdza fortowa z II połowy XIX wieku wzniesiona za pieniądze uzyskane z kontrybucji po wojnie francusko-pruskiej. Składa się z ponad 200 różnych dzieł pasa fortecznego, którego obwód wynosi ok. 22 km. Elementy Twierdzy Toruń otaczają miasto dwoma pierścieniami: wewnętrznym i zewnętrznym, na który składa się przede wszystkim 7 dużych fortów głównych, 8 pośrednich, oddalonych od śródmieścia o około 3-3,5 km. W ten sposób Toruń stał się twierdzą pruską I klasy, zaliczaną do największych w Europie.

Kościół św. Ducha

[ hana-code-insert ] ''Wyjazd' is not found

Kościół św. Ducha jest późnobarokową świątynią wzniesioną w połowie XVIII wieku jako ewangelicki zbór. Kościół aż do 1945 roku służył protestantom, następnie został przejęty przez księży Jezuitów i stał się kościołem akademickim, odwiedzanym przez pracowników i studentów toruńskiego uniwersytetu.

Kościół św. Jakuba zaliczany jest do najpiękniejszych i największych świątyń gotyckich w Polsce. Wniesiony został w I poł. XIV wieku jako świątynia parafialna dla mieszkańców Nowego Miasta Torunia, lokowanego w 1264 roku. W połowie XIV w. prawo patronatu nad świątynią otrzymał klasztor cysterek, a potem benedyktynek. W XVI w. służył ewangelikom. W świątyni znajduje się wiele bardzo znakomitych dzieł sztuki – jedno z najważniejszych to gotycki krucyfiks przedstawiający Chrystusa wiszącego na drzewie życia, którego gałązki oplatają rzeźby 12 starotestamentowych proroków.

Kościół św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty to gotycka ceglana świątynia, której historia sięga XIII w. Obecnie kościół uważany za jeden z najznakomitszych przykładów architektury gotyckiej ma ziemi chełmińskiej. Wewnątrz kościoła zachował szereg cennych dzieł sztuki średniowiecznej i nowożytnej, m.in. zespół malowideł ściennych, krucyfiks mistyczny, nagrobek rodziny von Soest, kompozycja rzeźbiarska ukazująca świętą Marię Magdalenę z aniołami, ołtarz Świętego Wolfganga. W kościele pochowane jest serca króla Jana Olbrachta, znajdują się także pamiątki związane z Mikołajem Kopernikiem – chrzcielnica, epitafium jemu poświęcone i XVIII-wieczny pomnik.

Kościół Wniebowzięcia NMP wzniesiony został w II połowie XIV w. przez franciszkanów. W latach 1557-1724 należał do protestantów, w latach 1724-1821 do bernardynów, od 1830 roku parafialny. Wznosi się na Starym Mieście, w zachodniej części północnego bloku przyrynkowego ograniczonego ulicami Panny Marii, Piekary i Franciszkańską. W kościele możemy podziwiać m.in. rzeźbę Chrystusa z XIV w.; drewniane dębowe stalle z XV w.; sześć skrzydeł dawnego ołtarza; późnogotycki krucyfiks z początku XVI w.; malowidła ścienne z XIV w.; główną część prospektu organowego z początku XVII w.; mauzoleum królewny szwedzkiej Anny Wazówny; późnobarokowe ołtarze; neogotyckie witraże z przełomu XIX i XX w.

Brama Klasztorna

Brama Klasztorna zwana także Brama Świętego Ducha lub Brama Mniszek. Brama wznosi się nad ulicą św. Ducha, powstała w I poł. XIV w. i została rozbudowana z początkiem wieku XV. Swoją nazwę wzięła ona od znajdującego się tutaj w przeszłości klasztoru sióstr Benedyktynek. Brama została wzniesiona w stylu flandryjskiego gotyku, charakteryzującym się masywną konstrukcją.

Brama Mostowa stoi u wylotu ul. Mostowej; została zbudowana w 1432 roku przez budowniczego miejskiego, Hansa Gotlanda, na miejscu dawniejszej, podobnej do Bramy Żeglarskiej. Jej nazwa wiąże się z tym, że prowadziła do drewnianego mostu przez Wisłę, zbudowanego w końcu XV w. i istniejącego do XIX w. Brama Mostowa to dwupiętrowa budowla zwieńczona krenelażem i ozdobiona oryginalnym fryzem. Dziś w jej wnętrzu znajduje się biuro miejskiego konserwatora zabytków.

Brama Żeglarska

Brama Żeglarska zbudowana została w średniowieczu, jednak jej obecny kształt jest rezultatem gruntownej dziewiętnastowiecznej przebudowy. Brama została zbudowana na planie prostokąta z czerwonej cegły. Obecnie, w murze bezpośrednio przylegającym do bramy, po obu jej stronach, znajdują się furty dla pieszych. Początkowo były to najważniejsze ze wszystkich wrót miasta. To tu rozpoczynała się Via Regia – Droga Królewska, która prowadziła ulicą Żeglarską przez Rynek Staromiejski i dalej ulicą Chełmińską do Bramy Chełmińskiej. To przed Bramą Żeglarską burmistrzowie i rada miejska witali królów i najznakomitszych gości.

Baszta Gołębnik usytuowana w południowym odcinku murów miejskich Starego Miasta między Bramą Ducha św. a Bramą Żeglarską. Wzniesiona została z pocz. XIV w. Jest to dziś najwyższa w Toruniu budowla o charakterze obronnym, a jej nazwa wywodzi się z XIX w., gdy Prusacy zainstalowali na niej dwa gołębniki.

Baszta Koci Łeb

[ hana-code-insert ] ''Najlepsze' is not found

Baszta Koci Łeb znajduje się przy obecnej ul. Podmurnej, za czasów prusko-niemieckich zwanej Mauerstrasse, sięga swymi początkami okresu średniowiecza. Nazwa baszty pochodzi od kota, który został bohaterem miejskiej legendy. Głosi ona, że podczas oblężenia szwedzkiego w 1629 roku kot ów zaalarmował obrońców pod dowództwem Gerarda Denhoffa, dzięki czemu odparli oni atak nieprzyjaciela. Obecnie w baszcie mieści się siedziba Wydziału Sportu i Turystyki Urzędu Miasta Torunia.

Baszta Monstrancja położona jest przy ul. Podmurnej, na odcinku pomiędzy ulicą Szeroką a ulicą Ciasną. Budowla ta stoi w murach Starego, od strony granicy z Nowym Miastem. Nazwa baszty wywodzi się najprawdopodobniej od znajdującego się na jej szczycie metalowego słońca, które z daleka przypomina właśnie monstrancję. Jest to jedyna baszta w Toruniu zbudowana na planie ośmioboku, w przeciwieństwie do pozostałych – czworobocznych.

Baszta Żuraw

Baszta Żuraw wzniesiona została pod koniec XIII w. i przez szereg lat pełniła funkcję miejskiego żurawia. Położona jest w ciągu murów miejskich przy ul. Bulwar Filadelfijski, na zachód od Bramy Mostowej. W 1823 r. została rozbudowana i połączona ze Spichrzem Szwedzkim.

Pozostałe atrakcje

Ogród Zoobotaniczny w Toruniu jest najstarszą tego typu placówką w Polsce. Ogród znajduje się na Bydgoskim Przedmieściu, około 2 km od Rynku Staromiejskiego. Został założony w 1797 r. przez Johanna Gottlieba Schultza – lekarza i miłośnika botaniki. Obecnie ogród zajmuje powierzchnię 3,81 ha o dość urozmaiconej morfologii, znajduje się tu jeden staw. W ogrodzie zgromadzono 55 gatunków drzew, 24 gatunki krzewów i około 50 gatunków zwierząt. Więcej info: www.zoo.torun.pl

Kępa Bazarowa to wyspa przy lewym brzegu Wisły w toruńskiej (dzielnica Rudak), oddzielona od lądu tzw. Małą Wisłą. Kępa Bazarowa stanowiła ważne miejsce na mapie Torunia już w czasach średniowiecznych. Tutaj zatrzymywali się przyjeżdżający do miasta kupcy, tu też w 1411 r. podpisany został z krzyżakami I pokój toruński. W czasach nowożytnych wyspa była gęsto zabudowana, zamieszkiwali tu partacze – rzemieślnicy wykonujący swój zawód nielegalnie, poza cechami. Część wyspy jest od 1987 r. wydzielona jako leśny rezerwat przyrody o powierzchni 32,4 ha.

Park Tysiąclecia został założony w latach 60. XX wieku, nazwany na okoliczność rocznicy tysiąclecia państwa polskiego w 1966 roku.

Bulwar Filadelfijski

Bulwar Filadelfijski rozciąga się na prawym brzegu Wisły, od skrzyżowania ul. Bydgoskiej z aleją 500-lecia do Placu 18 stycznia. Biegnie on wzdłuż średniowiecznych murów obronnych, przedzielonych okazałymi bramami i basztami.

Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Mikołaja Kopernika to największy ośrodek astronomii obserwacyjnej w Polsce. Obejmuje Katedrę Astronomii i Astrofizyki oraz Katedrę Radioastronomii. Centrum Astronomii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika znajduje się we wsi Piwnice, 13 km na północ od Torunia. Więcej info: www.ca.umk.pl

Toruńskie pierniki to prawdziwy symbol Torunia, pierniki są znane i cenione na całym świecie. Tradycja wypieku tych aromatycznych ciastek jest niemal tak długa jak historia Torunia. Przyjeżdżając do Torunia koniecznie musimy spróbować tych smacznych pierników.

torun

Toruń to piękne miasto, pełne zabytków i warte odwiedzenia. Oferuje nam wiele atrakcji, z pewnością nie będziemy się tam nudzić.

Justa 2013

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (2 votes cast)
Toruń - miasto Kopernika, 10.0 out of 10 based on 2 ratings

Podziel się:

Komentarz

komentarz