Sandomierz – miasto pełne zabytków

Sandomierz to jedno z najstarszych polskich miast. Położony jest nad rzeką Wisłą, w województwie świętokrzyskim. Leży na kilku wzgórzach, na krawędzi Wyżyny Sandomierskiej, często nazywany jest „Małym Rzymem”. Sandomierz to miasto pełne zabytków, chętnie odwiedzane przez turystów.

Sandomierz – miasto pełne zabytków

sandomierz

Sandomierz to miasto w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, położone nad lewym brzegiem Wisły. Z uwagi na specyficzne położenie był nazywany miastem na siedmiu wzgórzach, albo „Małym Rzymem”. Sandomierz to ważny ośrodek gospodarczy, kulturalno-naukowy i turystyczno-krajoznawczy, a także stolica diecezji sandomierskiej Kościoła rzymskokatolickiego. Sandomierz wpisany jest do rejestru zabytków jako zespół urbanistyczno-architektoniczny i krajobrazowy, zaliczając go do zabytków o światowej randze.

sandomierz12

Skąd się wzięła nazwa Sandomierz?

Pochodzenie nazwy Sandomierz nie jest ostatecznie rozstrzygnięte. Istnieje kilka hipotez, najpopularniejsze są trzy z nich. Pierwsza z nich pochodzi od staropolskiego określenia „San domierza do Wisły”. Chodzi o miejsce, w którym jedna rzeka łączy się z drugą. San w dawnych wiekach wpadał do Wisły niemal na wprost Sandomierza. Jeszcze w XVII w. San uchodził do Wisły ok. 3 km od miasta, obecnie wpada ok. 9 km poniżej Sandomierza. Druga hipoteza związana jest z prasłowiańskimi sądami pokoju, nazywanymi „sudami mira”, które miały odbywać się na miejscowych wzgórzach. Trzecia hipoteza wiąże się z legendarnym rycerzem, Sędomirem lub Sudomirem, będącym prawdopodobnie pierwszym założycielem osady.

Zabytki i atrakcje turystyczne

Bazylika katedralna Narodzenia NMP – to gotycka świątynia została wzniesiona z fundacji Kazimierza Wielkiego pomiędzy rokiem 1360 r., a 1382 r. Jest to budowla typu halowego z trójbocznie zamkniętym, wydłużonym prezbiterium, nakryta sklepieniami krzyżowo-żebrowymi, z XVIII-wieczną dzwonnicą. Więcej informacji: http://www.katedra.sandomierz.org/

Brama Opatowska

Brama Opatowska – to jedna z czterech bram wchodzących w kompleks murów obronnych Sandomierza. Zbudowana w XIV – XVI w. z fundacji Kazimierza Wielkiego. W systemie obwarowań sandomierskich murów obronnych były cztery takie bramy: od północy Zawichojska i jedyna z zachowanych Opatowska, od południa Krakowska i od wschodu Lubelska. W XVI w. bramę podwyższono, i dziś wznosi się na wysokość 30 metrów. Na szczyt bramy można obecnie wejść. Z tarasu widokowego podziwiamy piękny widok na Stare Miasto, kościoły, klasztory, Wisłę i góry Pieprzowe.

Collegium Gostomianum – to dawne kolegium jezuickie, jedna z najstarszych szkół średnich w Polsce. Zostało ufundowane w 1602 roku przez wojewodę poznańskiego i kasztelana sandomierskiego Hieronima Gostomskiego. Zespół wznoszony był w latach 1604-1615 przez budowniczego jezuickiego Michała Hitza. Obecnie w budynku Collegium Gostomianum znów mieści się szkoła.

Dom Długosza – to jeden z najlepiej zachowanych gotyckich domów mieszkalnych. Ufundowany został w 1476 roku przez historyka Jana Długosza, kanonika sandomierskiego dla księży mansjonarzy, wikariuszy katedry. Od 1937 roku mieści się w nim Muzeum Diecezjalne. Więcej informacji: http://www.domdlugosza.sandomierz.org/

Góry Pieprzowe – mają wysokość około 199 m n.p.m. – nazwę tę nosi około trzykilometrowy odcinek krawędzi Wyżyny Sandomierskiej pomiędzy wsiami Kamień Nowy i Kamień Plebański. Góry Pieprzowe są wschodnim zakończeniem Gór Świętokrzyskich i rezerwatem geologiczno-przyrodniczym. Chronione są tu zespoły roślinności stepowej, takiej jak: wisienka karłowata, ostnica włosowata, przetacznik siwy, krwawnik sześciolistny.

kamienice

Kamienice mieszkalne na Starym Rynku – wznoszone od XV w. do dziś zachowały w swoich murach mnóstwo wartościowych detali architektonicznych, które świadczą o bogatej przeszłości historycznej tych obiektów. Warto zwrócić uwagę na kamienicę pod numerem 4, czyli kamienicę, która zachowała renesansowy portal oraz okna na piętrze, kamienicę pod numerem 10 czyli kamienicę Oleśnickich.

Kościół Św. Ducha – został wzniesiony w XIV w., a przebudowany w XIX. Kościół wraz z przyległymi budynkami dawnego szpitala tworzył zespół klasztorny prowadzony przez zakon szpitalników zwany Duchakami. Jest jednym z najstarszych obiektów instytucji dobroczynnych w Polsce.

Kościół Św. Jakuba – to najstarszy kościół w mieście i jeden z najstarszych budowanych z cegły w Małopolsce. Kościół wzniesiono w 1226 roku i wtedy do Sandomierza z Krakowa przybyli Dominikanie. Kościół wzniesiono jako trójnawową bazylikę z wydłużonym trójprzęsłowym prezbiterium. Do kościoła przylegają zachowane w części skrzydła klasztoru, dzwonnica z 1314 roku oraz kaplica poświęcona męczennikom sandomierskim z połowy XVII w. Wnętrze kościoła zdobią cenne witraże z lat 1910-1918 projektu Karola Frycza. Więcej informacji: http://www.sandomierz.dominikanie.pl/

Kościół Św. Józefa – wraz z zespołem dawnego klasztoru Reformatów wzniesiony w XVII w. Zbudowany został w latach 1679-1689 z cegły pochodzącej z rozbiórki zamku w Zawichoście. Spalony w 1809 roku, był wielokrotnie przebudowywany. W podziemnej krypcie można oglądać trumnę z dobrze zachowanymi zwłokami zmarłej w 1698 r. Teresy Morsztynówny.

Kościół Św. Michała – to zespół dawnego klasztoru Benedyktynek, barokowy kościół św. Michała zbudowano w latach 1686-1692 wg projektu Jana Michała Linka. Kościół jest jednonawowy nakryty sklepieniami kolebkowo-krzyżowymi podtrzymywanymi przez zdwojone, jońskie pilastry. W kościele na szczególną uwagę zasługuje drewniana, barokowa ambona wsparta na drzewie genealogicznym zakonu benedyktynów wykonana przez Mateusza Roskwitowicza. Od 1903 roku mieści się tutaj Wyższe Seminarium Duchowne.

Park Miejski – został założony w drugiej połowie XIX w. Jest to zaciszne miejsce pełne starych drzew, spośród których kilka jest pomnikami przyrody. Spośród występujących tu drzew przeważają: kasztanowiec i lipa. Z innych gatunków drzew spotyka się następujące: dąb, topola, buk, jesion, klon, akacja oraz sosnę i modrzew.

park

Park Piszczele – obejmuje swoim zasięgiem teren wąwozu Piszczele z pominięciem dolnego odcinka wąwozu (prywatna posesja) oraz część przylegających do niego rozczłonkowanych suchymi dolinkami wzgórz lessowych. Nazwa Parku powstała w związku ze znalezieniem na jego terenie ludzkich kości piszczel. W parku można pospacerować i pojeździć rowerem, bub odpocząć na jednej z wielu ławeczek. Znajdą się w nim takie atrakcje jak: boisko do kosza, skatepark z wieloma przeszkodami i plac zabaw dla dzieci, park linowy „Ścieżka Tarzana”, aleja szachowa, altana przy źródełku, stok do jazdy na nartach z wyciągiem narciarskim. Więcej informacji: http://mosir.sandomierz.pl/piszczele.html

Podziemna Trasa Turystyczna – to system dawnych XIV i XV wiecznych piwnic, w których kupcy sandomierscy składowali swoje towary handlowe. Trasa prowadzi pod ośmioma kamienicami. Najgłębsze wyrobiska sięgają 12 m pod płytę Rynku, a długość chodników wynosi 470 m.

ratusz

Ratusz – zajmuje centralne miejsce sandomierskiego rynku. Zbudowany został w XIV w. pierwotnie w kształcie wieży. Rozbudowany w XV w. uzyskał plan wydłużonego prostokąta, natomiast w XVI w. został zwieńczony attyką, dzisiejsza wieża pochodzi XVII w. na przestrzeni lat był wielokrotnie niszczony przez pożary. Dziś w ratuszu mieści się Muzeum Okręgowe, które prezentuje ekspozycję o charakterze historyczno-artystycznym, a także Urząd Stanu Cywilnego, w podziemiach znajduje się klub „Lapidarium”. O godzinie 12.00 z wieży ratusza rozbrzmiewa hejnał sandomierski.

Rejsy statkiem po Wiśle – podczas rejsu podziwiać można wspaniałą panoramę Miasta Sandomierza. Rejs statkiem po Wiśle w Sandomierzu trwa zazwyczaj pół godziny. Kwadrans w dół i kwadrans w górę Wisły. Więcej informacji: http://www.kapitan-prokop.pl/

Spichlerz – został wzniesiony w 1696 r., a później przebudowany w XIX w. Jest to jedyny zachowany spichlerz sandomierski.

Ucho igielne – to jedyna zachowana furta, spośród dwóch niegdyś istniejących w systemie murów obronnych. Przez furtę komunikowali się z sobą bracia z dwóch klasztorów dominikańskich; jednego położonego poza murami miasta i drugiego wewnątrz murów obronnych.

Wąwóz Królowej Jadwigi – to naturalny, lessowy wąwóz o długości ok. 500 m i głębokości do 10 m. Wąwóz rozdziela wzgórza Świętojakubskie i Świętopawelskie. Wąwóz położony w południowo-zachodniej części miasta między ulicami Staromiejską, a Królowej Jadwigi.

Zamek Królewski – został wzniesiony w XIV w. przez Kazimierza Wielkiego na skarpie wiślanej, w stylu gotyckim, na miejscu grodu warownego istniejącego już w X-XI w. Został przebudowywany w I poł. XVI w. na rezydencję renesansową wg projektu mistrza Benedykta. Podczas najazdów szwedzkich obiekt został zniszczony, a ocalałe wówczas skrzydło przetrwało do dziś. Od połowy XVII w. w zamku nie rezydowali królowie, ani nawet starostowie sandomierscy. Po 1795 r. Austriacy przeznaczyli go na sąd i więzienie. Obecnie zamek jest atrakcją turystyczną i siedzibą Muzeum Okręgowego. Więcej informacji: http://www.zamek-sandomierz.pl

Zbrojownia rycerska – w zbrojowni w Sandomierzu można zobaczyć, a także przymierzyć najciekawsze zbroje rycerskie, własnoręcznie wziąć miecz, kuszę, halabardę. Zbrojownia rycerska posiada dużą ekspozycję broni: piki, halabardy, włócznie, broni białej (miecze, topory, rapiery), tarcze, hełmy,  hakownice, muszkiety. Więcej informacji: http://www.rycerstwo.sandomierskie.pl/

Sandomierz1

Sandomierz to piękne miasto, warte odwiedzenia. Możemy zwiedzić i obejrzeć piękne zabytki i widoki. Obecnie Sandomierz stał się popularnym miastem, chętnie odwiedzanym przez turystów, głównie za sprawą serialu „Ojciec Mateusz”, który jest właśnie tam kręcony.

Justa 2013

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (2 votes cast)
Sandomierz - miasto pełne zabytków, 10.0 out of 10 based on 2 ratings

Podziel się:

Komentarz

komentarz